Trzy zdania, jeśli nie masz czasu
- 01W rozmowie głosowej podaj informację o AI od początku pierwszej interakcji. Komunikat ma być słyszalny, prosty i zrozumiały także dla osób starszych oraz osób z niepełnosprawnościami.
- 02Ujawnienie AI z art. 50 ust. 1 i maszynowo czytelne oznaczanie syntetycznego dźwięku z art. 50 ust. 2 to dwa różne obowiązki. Jeden nie zastępuje drugiego.
- 03Zachowaj zatwierdzoną treść komunikatu, wyniki testów i historię zmian. Prawo nie narzuca stałego procentu odsłuchiwanych rozmów ani godzinnego szkolenia.
01
Daty, które mają znaczenie dla voicebota
2 lutego 2025 r.
Pierwsza wersja art. 4 zaczyna być stosowana
Przepis o kompetencjach personelu został później zmieniony przez AI Omnibus. Obecnie wymaga działań wspierających rozwój wiedzy o AI, bez gwarantowania konkretnego poziomu każdej osoby.
27 lipca 2026 r.
AI Omnibus wchodzi w życie
Zmienia art. 4, przesuwa terminy dla systemów wysokiego ryzyka i wprowadza ograniczony okres przejściowy dla technicznego oznaczania treści.
2 sierpnia 2026 r.
Art. 50 zaczyna być stosowany
Od tego dnia obowiązuje informowanie ludzi o bezpośredniej interakcji z AI. Ograniczony wyjątek dotyczy sytuacji, w których dla przeciętnej, rozsądnie uważnej osoby jest to oczywiste.
2 grudnia 2026 r.
Koniec ograniczonego okresu przejściowego
Dostawcy systemów generujących syntetyczne treści, które trafiły na rynek przed 2 sierpnia 2026 r., muszą od tej daty spełniać obowiązek oznaczania i wykrywalności z art. 50 ust. 2.
02
Co powiedzieć na początku rozmowy
Komisja nie narzuca jednego zdania ani limitu sekund. Liczy się skutek: rozmówca ma być skutecznie poinformowany od początku pierwszej interakcji. W kanale głosowym wytyczne podają wyraźny komunikat mówiony jako właściwy przykład. Sam dźwięk lub sygnał nie wystarcza.
W rozmowie wychodzącej informacja powinna paść przed merytorycznymi pytaniami. Strona z polityką prywatności może uzupełniać obowiązki informacyjne, lecz nie zastępuje komunikatu dla osoby, która odbiera telefon.
Art. 50 nie zakazuje wprost nadania agentowi imienia. Imię, ton i przedstawienie nie mogą jednak zacierać informacji, że rozmowę prowadzi AI. Bezpieczniej nazwać rolę, na przykład „głosowy agent AI recepcji”, niż budować fikcyjną ludzką personę.
Wyjątek dotyczący oczywistego charakteru interakcji należy stosować ostrożnie. Sam fakt, że pracownik dostał kiedyś procedurę, nie przesądza jeszcze, że konkretna rozmowa z AI jest dla niego oczywista.
03
Dostawca, klient i agencja
| Rola | Co oznacza | Co sprawdzić w projekcie |
|---|---|---|
| Dostawca | Rozwija system AI lub zleca jego rozwój, a następnie wprowadza go na rynek albo oddaje do użytku pod własną nazwą lub znakiem towarowym. | To adresat art. 50 ust. 1 i 2. Ma zaprojektować system tak, by informował człowieka o AI, oraz ustalić sposób technicznego oznaczania syntetycznych treści. |
| Podmiot stosujący | Używa systemu AI pod swoją kontrolą w działalności zawodowej lub gospodarczej. | Nie powinien wyłączać ani omijać komunikatu. Art. 50 ust. 3 i 4 nakłada na niego osobne obowiązki przy rozpoznawaniu emocji, kategoryzacji biometrycznej, treściach typu deepfake i niektórych tekstach dotyczących spraw publicznych. |
| Klient korzystający z voicebota | Najczęściej jest podmiotem stosującym. Może stać się dostawcą, jeżeli system trafia do użytku pod jego nazwą i spełnia ustawową definicję. | Trzeba ustalić, kto zatwierdza komunikat, kto kontroluje konfigurację produkcyjną i kto reaguje, gdy informacja o AI nie zostanie odtworzona. |
| Agencja wdrożeniowa | Jej rola zależy od umowy, marki, zakresu zmian i kontroli nad systemem. Samo skonfigurowanie narzędzia nie sprawia, że agencja staje się drugim podmiotem stosującym. | Umowa powinna opisać odpowiedzialność za treść, testy, zmiany i awarie. Umowa powierzenia z art. 28 RODO dotyczy danych osobowych i nie rozstrzyga sama z siebie roli w AI Act. |
Dostawca
- Co oznacza
- Rozwija system AI lub zleca jego rozwój, a następnie wprowadza go na rynek albo oddaje do użytku pod własną nazwą lub znakiem towarowym.
- Co sprawdzić w projekcie
- To adresat art. 50 ust. 1 i 2. Ma zaprojektować system tak, by informował człowieka o AI, oraz ustalić sposób technicznego oznaczania syntetycznych treści.
Podmiot stosujący
- Co oznacza
- Używa systemu AI pod swoją kontrolą w działalności zawodowej lub gospodarczej.
- Co sprawdzić w projekcie
- Nie powinien wyłączać ani omijać komunikatu. Art. 50 ust. 3 i 4 nakłada na niego osobne obowiązki przy rozpoznawaniu emocji, kategoryzacji biometrycznej, treściach typu deepfake i niektórych tekstach dotyczących spraw publicznych.
Klient korzystający z voicebota
- Co oznacza
- Najczęściej jest podmiotem stosującym. Może stać się dostawcą, jeżeli system trafia do użytku pod jego nazwą i spełnia ustawową definicję.
- Co sprawdzić w projekcie
- Trzeba ustalić, kto zatwierdza komunikat, kto kontroluje konfigurację produkcyjną i kto reaguje, gdy informacja o AI nie zostanie odtworzona.
Agencja wdrożeniowa
- Co oznacza
- Jej rola zależy od umowy, marki, zakresu zmian i kontroli nad systemem. Samo skonfigurowanie narzędzia nie sprawia, że agencja staje się drugim podmiotem stosującym.
- Co sprawdzić w projekcie
- Umowa powinna opisać odpowiedzialność za treść, testy, zmiany i awarie. Umowa powierzenia z art. 28 RODO dotyczy danych osobowych i nie rozstrzyga sama z siebie roli w AI Act.
Nazwy użyte w umowie nie wystarczą, jeśli faktyczny sposób oferowania systemu wskazuje na inną rolę. Przy nietypowym modelu wdrożenia warto potwierdzić kwalifikację prawną przed startem.
04
Komunikat głosowy i techniczne oznaczenie to dwa obowiązki
Art. 50 ust. 1 dotyczy informacji zrozumiałej dla rozmówcy. W telefonii będzie to zwykle zdanie wypowiedziane przez agenta. Niewidoczny wpis w metadanych ani techniczny znacznik nie informuje osoby przy telefonie.
Art. 50 ust. 2 dotyczy systemów generujących lub zmieniających syntetyczny dźwięk, obraz, wideo albo tekst. Dostawca ma zapewnić maszynowo czytelne oznaczenie i możliwość wykrycia sztucznego pochodzenia, biorąc pod uwagę wykonalność techniczną, koszty i aktualny stan techniki.
Przepisy i motywy wymieniają kilka możliwych metod, między innymi znaki wodne, metadane, rozwiązania kryptograficzne, logi i odciski cyfrowe. Nie wynika z tego, że dowolny log samodzielnie spełnia obowiązek dla każdego systemu. Dostawca powinien umieć wskazać, jaką metodę stosuje, które materiały obejmuje i jak sprawdzono jej działanie.
Dobrowolny Code of Practice pomaga wykazywać zgodność z art. 50 ust. 2, 4 i 5. Nie zastępuje komunikatu o bezpośredniej rozmowie z AI z ust. 1. Jeżeli syntezę głosu zapewnia podwykonawca, trzeba uzyskać od niego opis oznaczenia i zachować go z dokumentacją projektu.
05
Co robić poza samym komunikatem
- 01
Prośba o człowieka
Ustal jasną ścieżkę przekazania albo oddzwonienia. To decyzja projektowa i konsumencka, a nie sam obowiązek z art. 50 ust. 1.
- 02
Reklamacja lub sprawa wymagająca oceny
Zatrzymaj automatyzację w miejscu ustalonym z klientem i przekaż pracownikowi tylko potrzebny kontekst.
- 03
Ryzyko dla zdrowia lub życia
Agent nie zastępuje numeru alarmowego ani kwalifikacji medycznej. Sposób reakcji trzeba uzgodnić przed wdrożeniem.
- 04
Dziecko, osoba starsza lub osoba z niepełnosprawnością
Sprawdź zrozumiałość komunikatu i całej ścieżki. Art. 50 ust. 5 wymaga uwzględnienia dostępności i grup podatnych na zagrożenia.
- 05
Podejrzenie podszycia się pod rozmówcę
Stosuj procedurę klienta dotyczącą weryfikacji tożsamości i prób oszustwa. Art. 50 ust. 4 o treściach typu deepfake nie jest instrukcją uwierzytelniania osoby dzwoniącej.
06
Co zachować jako dowód działania
- 01wymagane
Zatwierdzona treść
Pełne brzmienie komunikatu, język, data, wersja i osoba odpowiedzialna za akceptację.
- 02wymagane
Test kanału głosowego
Nagranie testowe lub wynik testu dla rozmowy przychodzącej, wychodzącej, ponownego połączenia, błędu i każdej używanej wersji językowej.
- 03wymagane
Test zrozumiałości i dostępności
Sprawdzenie głośności, tempa, wymowy oraz zachowania przy przerwaniu komunikatu. Dobór prób zależy od grupy odbiorców.
- 04wymagane
Ślad wersji w produkcji
Zapis, która wersja komunikatu i konfiguracji działała w danym okresie. Nie wymaga to utrwalania każdej rozmowy.
- 05wymagane
Historia zmian
Powód zmiany, wynik testu i data uruchomienia. Po zmianie głosu lub początku scenariusza ponownie sprawdź całą ścieżkę.
- 06wymagane
Podział odpowiedzialności
Umowa lub załącznik wskazujący, kto dostarcza mechanizm, kto zatwierdza treść, kto testuje i kto reaguje na awarię.
- 07wymagane
Opis technicznego oznaczenia
Dokument dostawcy dotyczący art. 50 ust. 2 wraz z zakresem, ograniczeniami i sposobem weryfikacji.
- 08wymagane
Przygotowanie zespołu
Materiały lub instrukcja dopasowane do roli personelu i ryzyka. Zmieniony art. 4 nie ustala minimalnej liczby godzin ani testu końcowego.
07
Jak czytać maksymalne kary z art. 99
| Rodzaj naruszenia | Maksymalny pułap dla przedsiębiorstwa | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Zakazane praktyki z art. 5 | 35 mln EUR lub 7% światowego rocznego obrotu | Dla przedsiębiorstwa stosuje się wyższą wartość, z wyjątkiem reguły dla MŚP. |
| Naruszenie innych wymagań lub obowiązków, w tym art. 50 | 15 mln EUR lub 3% światowego rocznego obrotu | To górny pułap. Organ bierze pod uwagę okoliczności konkretnego naruszenia. |
| Nieprawidłowe, niepełne lub wprowadzające w błąd informacje dla organu | 7,5 mln EUR lub 1% światowego rocznego obrotu | Ten pułap dotyczy informacji przekazywanych organom, a nie samego braku komunikatu o AI. |
Zakazane praktyki z art. 5
- Maksymalny pułap dla przedsiębiorstwa
- 35 mln EUR lub 7% światowego rocznego obrotu
- Co warto wiedzieć
- Dla przedsiębiorstwa stosuje się wyższą wartość, z wyjątkiem reguły dla MŚP.
Naruszenie innych wymagań lub obowiązków, w tym art. 50
- Maksymalny pułap dla przedsiębiorstwa
- 15 mln EUR lub 3% światowego rocznego obrotu
- Co warto wiedzieć
- To górny pułap. Organ bierze pod uwagę okoliczności konkretnego naruszenia.
Nieprawidłowe, niepełne lub wprowadzające w błąd informacje dla organu
- Maksymalny pułap dla przedsiębiorstwa
- 7,5 mln EUR lub 1% światowego rocznego obrotu
- Co warto wiedzieć
- Ten pułap dotyczy informacji przekazywanych organom, a nie samego braku komunikatu o AI.
Dla MŚP, w tym startupów, art. 99 ust. 6 przewiduje niższą z wartości kwotowej i procentowej. Organ ocenia między innymi charakter, wagę i czas naruszenia, działania naprawcze oraz współpracę. Naruszenie przepisów o danych osobowych może być osobno oceniane na podstawie RODO.
08
Art. 4 po AI Omnibus
Rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmieniło art. 4. Dostawcy i podmioty stosujące mają podejmować działania wspierające rozwój wiedzy o AI u personelu i innych osób obsługujących system w ich imieniu. Zakres zależy od doświadczenia zespołu, zastosowania systemu oraz osób, na które system oddziałuje.
Nowe brzmienie mówi wprost, że firma nie musi zagwarantować określonego poziomu wiedzy każdej osoby. Dlatego nie istnieje uniwersalne godzinne szkolenie, obowiązkowy test ani stały roczny termin odświeżenia.
Dla voicebota sensowna instrukcja obejmuje jego zakres, moment przekazania rozmowy, sposób zgłoszenia błędu i zasady korzystania z danych. Mały zespół może potrzebować krótkiej instrukcji i rozmowy wdrożeniowej. Bardziej ryzykowny proces wymaga szerszego przygotowania. To osobne zadanie od poinformowania rozmówcy na podstawie art. 50.
09
Metodyka i dziennik aktualizacji
Raport sprawdzono 15 sierpnia 2026 r. na podstawie skonsolidowanego tekstu AI Act po zmianach, rozporządzenia (UE) 2026/1744, końcowych wytycznych Komisji do art. 50, oficjalnych pytań i odpowiedzi, Code of Practice oraz polskiej ustawy z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji. Checklista opisuje dokumentację operacyjną; nie przesądza kwalifikacji prawnej konkretnego wdrożenia.
Dziennik aktualizacji
- 2026-04-23Pierwsza wersja raportu
- 2026-08-15Pełna korekta po wejściu AI Omnibus i publikacji końcowych wytycznych: rozdzielono art. 50 ust. 1 i 2, poprawiono role, art. 4, status polskiej ustawy, dowody i FAQ.
10
Źródła i odniesienia
- 01EUR-Lex, skonsolidowany AI Act po zmianach z 27 lipca 2026 r.
- 02EUR-Lex, rozporządzenie (UE) 2026/1744, AI Omnibus
- 03Komisja Europejska, końcowe wytyczne do art. 50
- 04Komisja Europejska, pytania i odpowiedzi do art. 50
- 05AI Act Service Desk, art. 50
- 06AI Act Service Desk, art. 99
- 07Komisja Europejska, Code of Practice on Transparency of AI-generated Content
- 08Dziennik Ustaw 2026 poz. 1003, ustawa o systemach sztucznej inteligencji
- 09Ministerstwo Cyfryzacji, status ustawy i harmonogram KRiBSI
11
FAQ
01pyt · raportCzy wystarczy, że komunikat znajduje się w scenariuszu?
Nie. Wytyczne mówią o skutecznym i stałym informowaniu w całym okresie działania systemu. Trzeba sprawdzić, czy zdanie rzeczywiście odtwarza się od początku pierwszej interakcji, jest słyszalne i nie znika po przerwaniu, zmianie konfiguracji albo przełączeniu języka.
02pyt · raportCzy nagrywanie rozmowy bez zgody narusza art. 50?
Art. 50 nie ustala podstawy prawnej nagrywania. To osobna analiza na gruncie RODO i innych właściwych przepisów. Zdanie „rozmowa może być nagrywana” nie przesądza o podstawie przetwarzania i nie realizuje całego obowiązku informacyjnego. Informacja o AI również pozostaje osobnym komunikatem.
03pyt · raportCzy każda zmiana komunikatu wymaga nowego wdrożenia?
Sposób publikacji zależy od architektury. Z punktu widzenia dowodu ważniejsze są wersja, akceptacja, test na właściwym kanale i data uruchomienia. Nawet drobna zmiana początku rozmowy powinna przejść ponowny test.
04pyt · raportCo z firmami spoza UE, które obsługują polskich klientów?
AI Act obejmuje dostawców wprowadzających system na rynek UE niezależnie od ich siedziby, a także określonych dostawców i podmioty stosujące spoza UE, gdy wynik systemu jest używany w Unii. Sam przypadkowy i nieprzewidywalny dostęp odbiorcy z UE nie zawsze wystarczy. Trzeba sprawdzić konkretny sposób oferowania i używania systemu.
05pyt · raportCzy art. 50 dotyczy tylko głosu, czy też SMS, e-mail od AI?
Art. 50 ust. 1 dotyczy bezpośredniej, dwustronnej interakcji systemu AI z człowiekiem. Chatbot lub wiadomość wysłana przez agenta AI może wejść w ten zakres, ale zwykły jednokierunkowy automat nie jest automatycznie taką interakcją. Dla publicznych tekstów generowanych przez AI odrębne reguły zawiera art. 50 ust. 4.
06pyt · raportCzy art. 50 dotyczy firm, które używają voicebota tylko wewnętrznie?
Pracownik nadal jest osobą fizyczną, więc użytek wewnętrzny nie wyłącza przepisu sam z siebie. Wcześniejsza instrukcja może sprawić, że charakter interakcji będzie oczywisty, lecz zależy to od konkretnego przebiegu i tego, co rozumie przeciętna osoba w danej sytuacji.
07pyt · raportCzy mogę użyć imienia ludzkiego dla bota?
Art. 50 nie reguluje samego imienia, ale wymaga jasnej informacji o AI i ma ograniczać ryzyko wprowadzenia w błąd. Fikcyjne ludzkie imię może osłabić komunikat. Nazwa roli, na przykład „głosowy agent AI recepcji”, jest prostsza i nie sugeruje, że po drugiej stronie siedzi człowiek.
08pyt · raportMój voicebot działał przed 2 sierpnia 2026 r. Czy mam okres przejściowy?
Nie dla komunikatu z art. 50 ust. 1. Ograniczony termin do 2 grudnia 2026 r. dotyczy tylko oznaczania i wykrywalności z art. 50 ust. 2 oraz systemów wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 r. Informowanie rozmówcy obowiązuje od 2 sierpnia także w systemach działających wcześniej.